Jednym z fundamentów realizacji celów integracji gospodarczej państw członkowskich Unii Europejskiej jest konkurencja. Zarówno cała Unia, jak i każde państwo z osobna dba o to, aby prawo konkurencji było przestrzegane, by nic nie zakłócało funkcjonowania wspólnego rynku. Zasada konkurencyjności jest jedną z najważniejszych zasad, która obowiązuje na rynku europejskim. Nic więc dziwnego, że znalazła swój wyraz również w projektach z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

Przygotowanie i realizacja postępowania o udzielenie zamówienia muszą odbywać się przy zachowaniu uczciwej konkurencji i równym traktowaniu wykonawców. W zależności od projektu, beneficjenci zobowiązani są do stosowania ustawy prawo zamówień publicznych lub ponoszą wydatki zgodnie z zasadą konkurencyjności, która wprowadza tryb znacznie bardziej uproszczony niż przewidziane w ustawie. Zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy prawo zamówień publicznych, ustawę stosuje się, jeśli zachodzą trzy okoliczności (łącznie). Po pierwsze, ponad 50 proc. wartości udzielanego przez beneficjenta zamówienia jest finansowane ze środków publicznych bądź przez inne podmioty wymienione w dokumencie. Po drugie, wartość zamówienia jest równa lub przekracza kwotę ustaloną w drodze rozporządzenia przez prezesa Rady Ministrów, i po trzecie - projekt dotyczy określonych robót budowlanych. W innych przypadkach beneficjent zobowiązany jest do stosowania zasady konkurencyjności.



Projekty powyżej 14 tysięcy euro



W świetle zasad finansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zamówienie

to odpłatna umowa, którą zawiera beneficjent - partner oraz wykonawca. Przedmiot zamówienia, czyli dostawy, usługi lub roboty budowlane, opisuje się za pomocą nazw

i kodów określonych we Wspólnym Słowniku Zamówień (rozporządzenie Komisji WE

nr 213/2008 z dnia 28 listopada 2007 r.). Beneficjent powinien dokładnie przeanalizować budżet projektu, a następnie określić zamówienia, które będą się powtarzać i w których istnieje możliwość przekroczenia progu 14 tys. euro netto. Zasada konkurencyjności dotyczy zamówień związanych z projektami, których wartość przekracza kwotę 14 tys. euro netto wyrażoną w złotych (średni kurs euro ustalony jest przez prezesa Rady Ministrów w rozporządzeniu, zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy z 29 stycznia 2004 r. prawo zamówień publicznych. Zamówienia te realizowane są przez wykonawcę, czyli osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną, nieposiadającą osobowości prawnej, która składa ofertę, ubiega się o udzielenie zamówienia lub zawiera umowę w sprawie zamówienia na rzecz beneficjenta.

Nie każde takie zamówienie jest jednak objęte zasadą konkurencyjności. Istnieją dwa warunki wyłączające stosowanie zasady konkurencyjności. Po pierwsze, personel realizujący zamówienia jest powiązany z beneficjentem w określony sposób. Obie strony łączą sformalizowane relacje zawodowe, a wykonawca należy do grona stałych współpracowników beneficjenta. Mogą to być np. eksperci, trenerzy, czy wykonawcy zapisani w bazie prowadzonej przez beneficjenta. Drugim wyłączeniem jest realizacja zadań przez wykonawcę, z którym beneficjent współpracuje stale lub w powtarzalny sposób w okresie przynajmniej roku poprzedzającego moment złożenia wniosku o dofinansowanie projektu. Instytucja pośrednicząca, instytucja wdrażająca lub instytucja pośrednicząca II stopnia może nałożyć na beneficjenta obowiązek udowodnienia współpracy z wykonawcą wyłonionym bez przeprowadzania procedury związanej z zasadą konkurencyjności.

Stałą współpracą nie jest realizacja kilku zadań przez podmiot niepowiązany formalnie z beneficjentem! Firma szkoleniowo-doradcza, otrzymała z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki dofinansowanie na realizację szkolenia. Od lat współpracuje z grupą trenerów, do których ma zaufanie i jest pewna, że szkolenie przeprowadzą profesjonalnie. Na rynku znajduje się wiele firm, wielu trenerów zajmujących się tą tematyką, ale jednak są to osoby obce, niesprawdzone, a beneficjent chce uniknąć zagrożenia, jakim jest niewłaściwe przeprowadzenie szkolenia, ponieważ może to skutkować odebraniem dofinansowania. Sprawdzeni trenerzy znajdują się w bazie ekspertów beneficjenta, a wzajemne relacje są sformalizowane - została podpisana umowa o współpracy. W takim przypadku firma szkoleniowo-doradcza może skorzystać ze zwolnienia z obowiązku stosowania zasady konkurencyjności i zatrudnić swoich trenerów. Inaczej wyglądałaby sytuacja, gdyby owi "zaufani trenerzy" nie mieli podpisanej umowy o współpracy z beneficjentem, a ich zawodowe relacje ograniczałyby się do jednorazowego szkolenia zorganizowanego kilka miesięcy wcześniej. Co prawda beneficjent był z nich zadowolony, ale tak nikły związek między nimi nie zwalnia z obowiązku zastosowania procedur, które łączą się z zasadą konkurencyjności.



Zapytanie ofertowe w trzy miejsca



Beneficjent w celu sprawdzenia, do którego z zamówień ma zastosowanie zasada konkurencyjności, musi brać pod uwagę wszystkie zamówienia określonego rodzaju

w ramach wniosku o dofinansowanie oraz przeanalizować, czy wartość zamówień może wzrosnąć i tym samym przekroczyć próg 14 tys. euro netto. W trakcie realizacji wartość zamówienia określona w umowie z wykonawcą może wzrosnąć do 50 proc. Jeśli wzrośnie ponad ten limit, to beneficjent zobowiązany jest do ponownego stosowania zasady konkurencyjności. W przypadku, gdy wartość zamówienia nie przekracza 14 tys. euro netto, beneficjent nie musi stosować zasady konkurencyjności, ale zobowiązany jest do posiadania przynajmniej trzech ofert, co należy udokumentować w protokole. Nie musi on zatem wysyłać zapytania ofertowego. Wystarczy, że przedstawi przynajmniej dwie alternatywne oferty (dostępne np. na stronie internetowej) innych wykonawców znajdujących się na rynku. Zasadę konkurencyjności należy zastosować także do zamówień, które nie przekraczają 14 tys. euro netto, jeśli w trakcie realizacji projektu okazało się, że konieczne jest zwiększenie wartości albo zakresu usługi lub dostawy i w konsekwencji wartość zamówienia przekroczy wspomniany próg. Przestrzeganie zasady konkurencyjności wymaga wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców. Beneficjent musi przy tym pamiętać o zachowaniu uczciwej konkurencji i równym traktowaniu wykonawców. Po pierwsze, trzeba zwrócić uwagę na obowiązki zamawiających, które służyć mają zachowaniu konkurencyjności przy postępowaniach prowadzonych w trybie negocjacji bez ogłoszenia i zapytania o cenę. Zamawiający musi przedmiot zamówienia opisać tak, aby nie utrudniał uczciwej konkurencji, kryteria oceny muszą być jasne i przejrzyste, a warunki podmiotowe udziału w postępowaniu muszą uwzględniać wielkość, specyfikę i stopień skomplikowania zamówienia - nie mogą być ani za niskie, ani za wysokie. Równe traktowanie wykonawców oznacza z kolei, że wymagania formalne i merytoryczne muszą być takie same dla wszystkich potencjalnych wykonawców.

Ponadto należy zamieścić na stronie internetowej beneficjenta, jeśli ją posiada, a także w jego siedzibie - zapytanie ofertowe. W zapytaniu trzeba zawrzeć opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny, jakim podlega oferta (mogą zawierać wymagania dotyczące zatrudnienia osób bezrobotnych, osób niepełnosprawnych lub osób, o których mowa w przepisach o zatrudnieniu socjalnym) oraz termin składania ofert, nie krótszy niż siedem dni od dnia otrzymania zapytania ofertowego. Spośród otrzymanych ofert beneficjent wybiera najkorzystniejszą. Beneficjent może także dzielić zamówienia, czyli powierzać wykonanie usługi bądź dostawy kilku wykonawcom. Musi jednak zastosować zasadę konkurencyjności, jeżeli suma części zamówienia przekracza 14 tys. euro netto. W zapytaniu ofertowym, poza powyższymi informacji, musi zaznaczyć, że chodzi o realizację częściowych zamówień. Postępowanie może zatem zakończyć się wyborem kilku wykonawców.



Co w protokole

1 2  następne »